2021/572 Sayılı KVKK Kararı: Okulun Öğrenci Fotoğrafını Kullanması
Karar Tarihi: 09/06/2021 · Karar No: 2021/572 · Konu: Okul tarafından öğrenci fotoğrafının broşür ve web sitesinde kullanımı.
Şikâyet ne diyor?
Öğrenci, öğretmenleriyle bir görüşmede rıza olmaksızın fotoğrafının çekildiğini; bu fotoğrafın okul broşüründe ve web sitesinde kullanıldığını; kendisi/velisi tarafından işleme-yayın izni verilmediğini; okula başvurusuna yetersiz cevap alındığını belirterek Kurula başvuruyor.
Okul ne savundu?
- Fotoğraf özel çekim değil; ders/etkinlik sırasında tüm öğrencilere yönelik çekim.
- Veli izni alındı; fotoğraf artık aktif kullanılmıyor.
- Veliye ait “Sosyal Medya Paylaşımı” konulu yazılı izin örneği mevcut.
Hangi hükümler uygulandı?
- KVKK m.5: Açık rıza olmadan işlenemez; belirli şartlar varsa istisnalar.
- Açık rıza (m.3): Belirli konu, bilgilendirmeye dayalı, özgür irade unsurları.
- Geri alma: Açık rıza geri alınabilir; ileriye etkili olarak işleme durdurulur.
- m.11 haklar: Bilgi talebi, düzeltme, silme/yok etme, aktarım bilgisi vb.
Kurul nasıl değerlendirdi?
- Okul sitesinde şikâyete konu broşür hâlen PDF olarak erişilebilir (fotoğraflar 6. ve 9. sayfalarda).
- Okulun “sosyal medya paylaşımı” bilgilendirmesi ve iki seçenekli açık rıza formu bulundu; somut olayda veli izin vermiş ve ıslak imza ile onaylamış.
- Veli daha sonra silme talep etmiş; okul “aktif kullanım yok” demiş ancak saklama süresi / silme-yok etme adımları hakkında somut bilgi vermemiş.
- Öğrencilik ilişkisi 2018-2019’da bitmiş olduğundan fotoğrafta ilgili kişinin ayrılabilirliği (buzlama/imhâ) değerlendirilmelidir.
Kurulun kararı nedir?
- Uygunluk: Veli açık rızasına dayanarak işleme hukuka uygundur; bu nedenle “hukuka aykırı ticari kullanım” iddiasına işlem yok.
- Talimat: Okul, KVKK ve Tebliğ’e uygun başvuru yanıtlama süreçlerinde gereken özeni göstermelidir.
- Silme/Buzlama: İlişki sona erdiğinden, fotoğrafta ilgili kişinin görüntüsünün ayrılabilirliği değerlendirilerek buzlanması veya imhâ edilmesi ve sonucunun Kurula bildirilmesi talimatı.
- Metinlerin revizyonu: Fotoğraf/video paylaşımları için aydınlatma ve işleme faaliyeti özelinde ayrı ayrı açık rıza seçenekleri (broşür, web, sosyal medya vb.) ile revize edilmelidir.
SSS – 2021/572 Kararı ışığında
Veli rızası olmadan öğrenci fotoğrafı kullanılabilir mi?
Genel olarak hayır. İşleme için açık rıza gerekir; istisnalar sınırlı ve sıkıdır.
Açık rıza tek kalemde tüm mecralar için geçerli olur mu?
En iyi uygulama; broşür, web sitesi, sosyal medya gibi her mecra için ayrı seçenek sunmaktır.
Rıza geri alınırsa ne olur?
Geri alma ileriye etkili sonuç doğurur; işleme durdurulur, içerikler silinir/buzlanır.
Mezuniyetten sonra fotoğraflar ne yapılmalı?
Saklama-imhâ politikasına göre süreler gözden geçirilir; ayrılabilirlik varsa buzlama, yoksa imhâ uygulanır.
Kaynak
“İlgili kişinin fotoğrafının öğrencisi olduğu okul tarafından kullanılması” hakkında KVKK Kurulu 09/06/2021 tarihli ve 2021/572 sayılı Karar Özeti. Kaynak: kvkk.gov.tr
