Kişisel Sağlık Verileri Nedir? Neden Önemlidir?
İnternet kullanımının çoğalması ile veri gizliliğinin önemi artmıştır. Hem ulusal hem de uluslararası alanda kişisel verilerin korunmasının önemi hukuki olarak kritik yaptırımlarla da geliştirilmeye başlanmıştır.
Önceden sadece özel hayatın bir parçası olarak düşünülen bu veriler artık hukuksal olarak önem arz eden, korunması gereken önemli bilgiler olarak görülmektedir. Bundan dolayı kişisel veriler şimdi bir bütün olarak ele alınmaktan daha fazlası olmaya başlamış ve gruplandırılarak, hassasiyet ve önem derecesine göre ayrı şekilde korunmaya başlanmıştır.
Özellikle Covid-19 salgınından sonra özel nitelikli olarak değerlendirilen kişisel sağlık verilerinin önemi ciddi şekilde artmış ve uluslararası alanda sağlık verilerinin değerlendirilmesi, kullanılması ve korunması diğer verilere göre farklı bir boyut kazanmıştır.
Veri gizliliği: İnternet kullanımının artmasıyla birlikte kişisel verilerin korunması daha kritik hale gelmiştir.
Kişisel sağlık verileri: Özel nitelikli veri kapsamında değerlendirilir ve mahremiyetin korunması temel haktır.
Covid-19 etkisi: Sağlık verilerinin değerlendirilmesi, kullanılması ve korunması daha farklı bir boyut kazanmıştır.
Hukuki koruma: Türkiye’de sağlık verileri KVKK kapsamında korunur.
Sağlık verileri; hem bireyin mahremiyeti hem de toplumsal süreçler açısından yüksek hassasiyet içerir.
1. Kişisel Sağlık
Kişisel sağlık verileri; uluslararası alanda hassas veri veya özel türde veri gibi isimlerle anılmakta olup ‘özel nitelikli sağlık veri’ kategorisinde yer almaktadır. Bu kişisel verilerin özel nitelikli olarak değerlendirilmesinin nedeni ise özel yaşamın gizliliği ve kişinin isteği yönünde mahremiyetinin korunmasının kişinin temel hakkı olarak değerlendirilmesidir.
2. Covid-19 Sonrası Kişisel Sağlık Verilerinin Önemi
Özellikle Covid-19 salgınından sonra özel nitelikli olarak değerlendirilen kişisel sağlık verilerinin önemi ciddi şekilde artmış ve uluslararası alanda sağlık verilerinin değerlendirilmesi, kullanılması ve korunması diğer verilere göre farklı bir boyut kazanmıştır.
Bunun temel sebebi olarak Covid-19 salgının kendine özgü yapısı görülmektedir. Bu bulaşmasını tetikleyen etkenler arasında kişilerin genetik olarak yatkın oldukları hastalıklar, var olan hastalıkları ve fiziksel durumları gibi neredeyse tüm sağlık bilgileri göz önünde bulunmaktadır.
Bu durum Covid-19 virüsüyle mücadele etme konusunda verilerinin önemini daha da ortaya çıkarmış ve bu verilerin korunması konusunda birçok farklı görüşü ortaya çıkarmıştır.
3. Kişisel Sağlık Verileri Hangi Verileri İçine Almaktadır?
Kişisel sağlık verileri aslında kişinin geçmişte ve bugün de geçirmiş olduğu her fizyolojik ve psikolojik hastalıkların, rahatsızlıkların ve doktorlar tarafından yapılan tetkiklerin tamamıdır.
Bu veriler Türkiye’de e-nabız gibi sistemlerde saklanmaktadır. Kişilerin rızası olması halinde bu verilere yalnızca kişinin açık rızasının bulunduğu doktorlar ve kişiler ulaşabilmektedir.
4. Kişisel Sağlık Verileri Hangi Kanunlar Tarafından Korunmaktadır?
Kişisel sağlık verileri KVKK kapsamında 29863 Sayılı Kanun ile korunmaktadır. 7 bölümden oluşan bu kanunda kişilerin sağlık verilerinin hangi durumlarda ve kimler tarafından ne ölçüde paylaşılacağı açıkça belirtilmiştir.
5. Sağlık Verilerinin Korunmasında Temel Yaklaşımlar
Kişisel sağlık verileri özel nitelikli veri kategorisinde yer aldığı için, korunması hem mahremiyet hem de hukuki yükümlülükler açısından kritik önem taşır. Bu nedenle sağlık verilerinin işlenmesi, saklanması ve paylaşılması süreçlerinde açık rıza, yetkilendirme ve erişim kontrolü gibi başlıklara özellikle dikkat edilmelidir.
- Kişilerin rızası olması halinde erişim sağlanması ve yetkisiz erişimlerin engellenmesi,
- Verilerin saklandığı sistemlerde erişimlerin kayıt altına alınması ve denetlenebilir olması,
- Paylaşımın hangi durumlarda, kimler tarafından ve ne ölçüde yapılabileceğinin açık şekilde belirlenmesi.
6. Sık Sorulan Sorular (SSS)
Veri gizliliğinin önemi neden arttı?
İnternet kullanımının çoğalması ile veri gizliliğinin önemi artmıştır. Hem ulusal hem de uluslararası alanda kişisel verilerin korunmasının önemi hukuki olarak kritik yaptırımlarla da geliştirilmeye başlanmıştır.
Kişisel sağlık verileri neden “özel nitelikli” kabul edilir?
Bu kişisel verilerin özel nitelikli olarak değerlendirilmesinin nedeni ise özel yaşamın gizliliği ve kişinin isteği yönünde mahremiyetinin korunmasının kişinin temel hakkı olarak değerlendirilmesidir.
Covid-19 sonrası sağlık verilerinin önemi neden arttı?
Covid-19 salgınından sonra kişisel sağlık verilerinin önemi ciddi şekilde artmış ve sağlık verilerinin değerlendirilmesi, kullanılması ve korunması diğer verilere göre farklı bir boyut kazanmıştır.
Kişisel sağlık verileri hangi bilgileri kapsar?
Kişisel sağlık verileri; kişinin geçmişte ve bugün de geçirmiş olduğu her fizyolojik ve psikolojik hastalıkların, rahatsızlıkların ve doktorlar tarafından yapılan tetkiklerin tamamıdır.
Türkiye’de sağlık verileri nerede saklanır ve kimler erişebilir?
Bu veriler Türkiye’de e-nabız gibi sistemlerde saklanmaktadır. Kişilerin rızası olması halinde bu verilere yalnızca kişinin açık rızasının bulunduğu doktorlar ve kişiler ulaşabilmektedir.
Kişisel sağlık verileri hangi kanun kapsamında korunur?
Kişisel sağlık verileri KVKK kapsamında 29863 Sayılı Kanun ile korunmaktadır. 7 bölümden oluşan bu kanunda kişilerin sağlık verilerinin hangi durumlarda ve kimler tarafından ne ölçüde paylaşılacağı açıkça belirtilmiştir.
